Aleviliğin kelime anlamı “Hz. Ali’yi seven, yandaşı olan” demektir.

Ali evi, ev halkı anlamındadır.

Hz. Ali'nin ev halkından olmanın yoluda onun yolundan gitmekle onun değerleriyle süslenmekle olur

Bilimsel tarih metodolojisiyle baktığımızda Alevilik; İslami daire içinde olup çok kültürlü bir yaşam biçimidir.

Alevi öğretisi Kur’an’ı baz alarak inancının ve hayat tarzının odağına insanı yerleştirir.

Bütün insanlar diline,ırkına,rengine ,cinsine bakılmaksızın eşit ve kardeştir.

Alevilik’de sevgi, paylaşım,mutluluk,özgürlük,adalet herkesin doğal bir hakkıdır.

Alevilik’de insanın insanı sömürmesi yoktur.

 İnsanların doğuştan sahip oldukları hakları ve özgürllükleri vardır ki; bu husus Kur’an’da emredildiği için Alevilik’de uygulanmaktadır.

Kadın ve erkek için eşit olarak emredilen “Allah’ın Buyruğu” evrensel hukuk normlarınıda oluşturur ki, tüm bu olgular Alevilerin toplumsal ilişkilerinde hayatiyet kazanmıştır.

Alevi olmanın şartı: Allah’a kul, Hz.Muhammed’e ümmet, Hz.Ali’ye talip ve Hz.Hüseyin’inin yolundan gitmektir. Alevilik’de İslam’ın şartı 40’dır.

İmanın şartlarıda bu kırk şartın içinde mütala edilir.

İmam Cafer ve Şeyh Safi Buyruklarında “12 ilke”, “3 sünnet 7 farz”, gibi şart- var ise de bu kırk şartın kapsamına girmektedir.

Aleviler, Allah’a sevgiyle yaklaşırlar korkuyla değil.  

Aleviler, insanı doğuştan olgunlaşmamış,ham kişiliğe sahip olarak farzederler.

Bu nedenle de insana İslamiyetin kırk şartı aşamalı ve dört kademeli olarak uygulanarak; pişirilir, olgunlaştırılarak “İnsan-ı Kamil” yapılır.

Böylelikle de olunlaşmışbir topluma doğru evrilinir. Kur’an-ı Kerim’in 4 zahiri ve 7 batıni içeriği; 4 kapı 40 makam 360 menzil şeklinde sistemleştirilerek, insanoğlunun yaşamda uyması gereken kurallar halinegetirilmiştir.

Haci Bektası Veli de "Kul Tanri’ya kirk makamda erer, ulasir, dost olur." buyurmuslardir.

Bu ilkeler asama asama insani olgunluga ulastirir.

Bir baska yoruma göre ise seriat anadan dogmak, tarikat ikrar vermek, marifet nefsini bilmek, hakikat Hakki özünde bulmak yollaridir.

 Dört Kapi Kirk Makam seklindeki Kamil (olgun) insan olma ilkeleri

Dört Kapı şunlardır:

1.Seriat

2.Tarikat

3.Marifet

4.Hakikat

Her kapının on makamı vardır.

Seriat kapısının makamları:

1. Iman etmek,

2. Ilim ögrenmek,

3. Ibadet etmek,

4. Haramdan uzaklasmak,

5. Ailesine faydali olmak,

6. Cevreye zarar vermemek,

7. Peygamberin emirlerine uymak,

8. Sefkatli olmak,

9. Temiz olmak

ve 10. Yaramaz islerden sakinmak.

Tarikat kapisinin makamlari

1. Tövbe etmek,

2. Mürsidin ögütlerine uymak,

3. Temiz giyinmek,

4. Iyilik yolunda savasmak,

5. Hizmet etmeyi sevmek,

6. Haksizliktan korkmak,

7. Ümitsizlige düsmemek,

8. Ibret almak,

9. Nimet dagitmak ve

10. Özünü fakir görmek

Marifet kapisinin makamlari

1. Edepli olmak,

2. Bencillik, kin ve garezden uzak olmak,

3. Perhizkarlik,

4. Sabir ve kanaat,

5. Haya,

6. Cömertlik,

7. Ilim,

8. Hosgörü,

9. Özünü bilmek

ve 10. Ariflik.

Hakikat kapisinin makamlari

1. Alcakgönüllü olmak,

2. Kimsenin ayibini görmemek,

3. Yapabilecegin hicbir iyiligi esirgememek,

4. Allah’in her yarattigini sevmek,

5. Tüm insanlari bir görmek,

6. Birlige yönelmek ve yöneltmek,

7. Gercegi gizlememek,

8. Manayi bilmek,

9. Tanrisal sirri ögrenmek

ve 10. Tanrisal varliga ulasmak getirilmiştir.

Her Alevi’nin uyması gereken İslami şartlar bu ilkelerdir